茶

ဗဵုရံၚ်ဝေါဟာ: 苶 ကဵု 荼 တဏအ်။

茶 U+8336, 茶 CJK UNIFIED IDEOGRAPH-8336 ← 茵 [U+8335] လိက်ဗီုကောန်ရုပ်CJKဂမၠိုၚ် 茷 → [U+8337]

茶 U+8336, 茶 CJK UNIFIED IDEOGRAPH-8336 ← 茵 [U+8335] လိက်ဗီုကောန်ရုပ်CJKဂမၠိုၚ် 茷 → [U+8337]

ကြုက်

အခိုက်ကၞာ		茶
ဓမ္မတာ #		茶
alternative forms		荼 𦯬 𣘻 𣗪 𦹍

ဗွဟ်ရမ္သာင်

• မာန်ဒါရေဝ်

  (Standard)

  (Pinyin): chá (cha²)

  (Zhuyin): ㄔㄚˊ

  (ချေန်ဒူ၊ သာဲန်ချွေန် ဖှေန်အိန်): ca²

  (ဃှဳအာမ်၊ ဂဝါန်ဂျေန် ဖှေန်အိန်): cá

  (နာန်ဂျေမ်၊ နာန်ဂျေမ် ဖှေန်အိန်): chá

  (ဒုန်ကာန်၊ သဳရဳလိ ကဵု ဝိက်ရှေန်နရဳ): ца (ca, I)

• ကာန်ဒုန်

  (ဂွာမ်ဂျို–ဟာမ်ဂေါန်, ဇုဲဖှေန်): caa⁴

  (ဒုန်ကာန်၊ ဇုဲဖှေန်++): caa⁴

  (ထာၚ်သျှာမ်၊ ဝိက်ရှေန်နရဳ): ca³

• ကာဲန် (ဝိက်ရှေန်နရဳ): ca²
• ဟးကာ

  (Sixian, PFS): chhà

  (Hailu, HRS): ca

  (Meixian, Guangdong): ca²

  (Changting, Changting Pinyin): ca²

• စေံ (ဝိက်ရှေန်နရဳ): ca¹
• မေန်လ္ပာ်ဗၟံက်သၟဝ်ကျာ (ကေသဳအာ): dâ
• မေန်လ္ပာ်ဗၟံက် (ဗဳယူသဳ): dà
• မေန် ဖေတ်သဳယာန် (Pouseng Ping'ing): dor² / ca²
• မေန်လ္ပာ်ဒိုဟ်သမၠုၚ်ကျာ

  (ဟောတ်ကဳယာန်၊ ဗ.အ.စ.): tê / têe / tiêe / tâ / chhâ

  (တးကြူ၊ ဖါန်အိန်): dê⁵

  (လေဝ်အဳဂျို၊ Lလေဝ်အဳဂျို ဖေန်အိန်): de⁵

• ဖှေန်ဟွာန် ဒိုဟ်သမၠုၚ်ကျာ (နာန်ဆောမ်၊ ဇုဲဖှေန်++): caa⁴
• ဝူ (Shanghai, Wugniu): ⁶zo
• သေၚ်

  (ချောန်သျှာ၊ ဝိက်ရှေန်နရဳ): za²

  (ဟာမ်ယာမ်, ဝိက်ရှေန်နရဳ): za²

---

• မာန်ဒါရေဝ်
  • (တိုၚ်ခဳကြုက်)⁺
    • Hanyu Pinyin: chá
    • Zhuyin: ㄔㄚˊ
    • Tongyong Pinyin: chá
    • Wade–Giles: chʻa²
    • Yale: chá
    • Gwoyeu Romatzyh: char
    • ဖာလေဝ်ဒဳယာန်: ча (ča)
    • Sinological IPA ^(key): /ʈ͡ʂʰä³⁵/
  • (ချေန်ဒူ)
    • သာဲန်ချွေန် ဖှေန်အိန်: ca²
    • ဘာသာသာဲန်ချွေန်အက္ခရ်လပ်တေန်တၟိ: ca
    • Sinological IPA ^(key): /t͡sʰa²¹/
  • (ဃှဳအာမ်)
    • ဂဝါန်ဂျေန် ဖှေန်အိန်: cá
    • Sinological IPA ^(key): /t͡sʰa²⁴/
  • (နာန်ဂျေမ်)
    • နာန်ဂျေမ် ဖှေန်အိန်: chá
    • နာန်ဂျေမ် ဖှေန်အိန် (ကိုန်သၚ်္ချာ): cha²
    • Sinological IPA ^(key): /ʈ͡ʂʰa²⁴/
  • (ဒုန်ကာန်)
    • သဳရဳလိ ကဵု ဝိက်ရှေန်နရဳ: ца (ca, I)
    • Sinological IPA ^(key): /t͡sʰa²⁴/

    (စၟတ်သမ္တီ။ ။ပရေၚ်ပ္တိတ်ရမျာၚ်ဘာသာဒုန်ကာန်ဆၜိုတ်မရပ်စပ်ပွမစမ်ၜတ် ကဵု ဟွံချိုတ်ပၠိုတ်ဏီတှ်ေလေဝ်ဒှ်ဂၠိုၚ်မာန်။)

• ကာန်ဒုန်
  • (Standard Cantonese, Guangzhou–Hong Kong)
    • Jyutping: caa⁴
    • Yale: chàh
    • Cantonese Pinyin: tsaa⁴
    • Guangdong Romanization: ca⁴
    • Sinological IPA ^(key): /t͡sʰaː²¹/
  • (ဒုန်ကာန်၊ ဂွာမ်ဂျို)
    • ဇုဲဖှေန်++: caa⁴
    • Sinological IPA ^(key): /t͡sʰa²¹/
  • (ဟ္ၚိသာန်၊ ထာၚ်ဆောန်)
    • ဝိက်ရှေန်နရဳ: ca³
    • Sinological IPA ^(key): /t͡sʰa²²/
• ကာဲန်
  • (နာန်ဆောမ်)
    • ဝိက်ရှေန်နရဳ: ca²
    • Sinological IPA ^(key): /t͡sʰa²⁴/
• ဟးကာ
  • (Sixian, incl. Miaoli and Neipu)
    • Pha̍k-fa-sṳ: chhà
    • Hakka Romanization System: ca^ˇ
    • Hagfa Pinyim: ca²
    • Sinological IPA: /t͡sʰa¹¹/
  • (Hailu, incl. Zhudong)
    • Hakka Romanization System: ca
    • Sinological IPA: /t͡sʰa⁵⁵/
  • (Meixian)
    • Guangdong: ca²
    • Sinological IPA: /t͡sʰa¹¹/
  • (Changting)
    • Changting Pinyin: ca²
    • Sinological IPA: /t͡sʰa²⁴/
• စေံ
  • (ထာၚ်ယျာမ်)⁺
    • ဝိက်ရှေန်နရဳ: ca¹
    • Sinological IPA (old-style): /t͡sʰa¹¹/
• မေန်လ္ပာ်ဗၟံက်သၟဝ်ကျာ
  • (ဇျေန်ယျဝ်)
    • ခဳနေၚ်ချူမအရေဝ်ဗီုပြၚ်ရဝ်မာန်: dâ
    • Sinological IPA ^(key): /ta³³/
• မေန်လ္ပာ်ဗၟံက်
  • (ဖှာယ်ဂျို)
    • ၜါန်-ဝါပ်-ကာယ်: dà
    • Sinological IPA ^(key): /ta⁵³/
• မေန် ဖေတ်သဳယာန်
  • (Putian)
    • Pouseng Ping'ing: dor²
    • Báⁿ-uā-ci̍: dó̤
    • Sinological IPA ^(key): /tɒ¹³/
  • (Xianyou)
    • Pouseng Ping'ing: dor²
    • Sinological IPA ^(key): /tɒ²⁴/
  • (Putian)
    • Pouseng Ping'ing: ca²
    • Báⁿ-uā-ci̍: cháⁿ
    • Sinological IPA ^(key): /t͡sʰa¹³/
  • (Xianyou)
    • Pouseng Ping'ing: ca²
    • Sinological IPA ^(key): /t͡sʰa²⁴/

Note:

• dor2 - vernacular;
• tâ, ca2 - literary.

• မေန်လ္ပာ်ဒိုဟ်သမၠုၚ်ကျာ
  • (Hokkien: Xiamen, Quanzhou, Jinjiang, Hui'an, Changtai, General Taiwanese, Singapore, Philippines)
    • Pe̍h-ōe-jī: tê
    • Tâi-lô: tê
    • Phofsit Daibuun: dee
    • IPA (Xiamen, Quanzhou, Jinjiang, Hui'an, Changtai, Taipei, Singapore, Philippines): /te²⁴/
    • IPA (Kaohsiung): /te²³/
  • (Hokkien: Zhangzhou, Zhangpu, Penang)
    • Pe̍h-ōe-jī: têe
    • Tâi-lô: têe
    • IPA (Zhangpu): /tɛ²¹³/
    • IPA (Zhangzhou): /tɛ¹³/
    • IPA (Penang): /tɛ²³/
  • (Hokkien: Longyan)
    • Pe̍h-ōe-jī: tiêe
    • Tâi-lô: tiêe
    • IPA (Longyan): /tiɛ¹¹/
  • (Hokkien: Xiamen, Quanzhou, Zhangzhou, Jinjiang, Hui'an, General Taiwanese)
    • Pe̍h-ōe-jī: tâ
    • Tâi-lô: tâ
    • Phofsit Daibuun: daa
    • IPA (Kaohsiung): /ta²³/
    • IPA (Xiamen, Quanzhou, Jinjiang, Hui'an, Taipei): /ta²⁴/
    • IPA (Zhangzhou): /ta¹³/
  • (Hokkien: Xiamen, Quanzhou, Zhangzhou, General Taiwanese)
    • Pe̍h-ōe-jī: chhâ
    • Tâi-lô: tshâ
    • Phofsit Daibuun: zhaa
    • IPA (Xiamen, Quanzhou, Taipei): /t͡sʰa²⁴/
    • IPA (Zhangzhou): /t͡sʰa¹³/
    • IPA (Kaohsiung): /t͡sʰa²³/
Note:
• tê/têe - vernacular;
• tâ, chhâ - literary.
• • (တးကြူ)
    • ဖါန်အိန်: dê⁵
    • ဖါန်-အာဝ်-ဂျဳ-like: tê
    • Sinological IPA ^(key): /te⁵⁵/
  • (လာယ်ဂျို)
    • မေန် လာယ်ဂျို: de⁵
    • Sinological IPA: /tɛ²²/
• ဖှေန်ဟွာန် ဒိုဟ်သမၠုၚ်ကျာ
  • (Nanning Pinghua, တေန်ဇာ)
    • ဇုဲဖှေန်++: caa⁴
    • Sinological IPA ^(key): /t͡sʰa²¹/
• ဝူ
  • (Northern: Shanghai)
    • Wugniu: ⁶zo
    • MiniDict: zo^去
    • Wiktionary Romanisation (Shanghai): ³zo
    • Sinological IPA (Shanghai): /zo²³/
• သေၚ်
  • (ဆာန်သျှာန်)
    • ဝိက်ရှေန်နရဳ: za²
    • Sinological IPA ^(key): /t͡sa̠¹³/
  • (ဟာမ်ယာမ်)
    • ဝိက်ရှေန်နရဳ: za²
    • Sinological IPA ^(key): /d̥͡z̥ä¹¹/

---

• Dialectal data

Variety	ဌာန်ဒၞာဲ	edit 茶
မာန်ဒါရေဝ်	ပေကျေန်	/ʈ͡ʂʰa³⁵/
	ဟာဗေန်	/ʈ͡ʂʰa²⁴/
	တဳယာန်ကျေန်	/t͡sʰɑ⁴⁵/
	ကျေန်နာန်	/ʈ͡ʂʰa⁴²/
	ချေန်တော	/ʈ͡ʂʰa⁴²/
	ကျိန်ဂျို	/ʈ͡ʂʰa⁴²/
	သေန်အာန်	/t͡sʰa²⁴/
	သေန်မိန်	/t͡sʰa²⁴/
	ယေန်ချေန်	/ʈ͡ʂʰa⁵³/
	ဠာန်ဂျို	/ʈ͡ʂʰa⁵³/
	ဥူရုန်ဃှဳ	/t͡sʰa⁵¹/
	ဝူဟာန်	/t͡sʰa²¹³/
	ချန်တူန်	/t͡sʰa³¹/
	ဂူယျာန်	/t͡sʰa²¹/
	ခွေန်မေါန်	/ʈ͡ʂʰa̠³¹/
	နာန်ကျေန်	/ʈ͡ʂʰɑ²⁴/
	ဟေဟှယ်	/ʈ͡ʂʰa⁵⁵/
Jin	ထာၚ်ယောန်	/t͡sʰa¹¹/
	ဖေန်ယော	/t͡sɑ¹³/
	ဟျဝ်ဟတ်	/t͡sʰa³¹/
Wu	သေန်ဟာဲ	/zo²³/
	သောန်သျဝ်	/zo¹³/
	ဟာန်ဂျို	/d͡zɑ²¹³/
	ဝေန်ဂျို	/d͡zo³¹/
Hui	ချဲသဳယာန်	/t͡sʰa⁴⁴/
	တုန်ရှဳ	/t͡sɔ⁴⁴/
Xiang	ဆာန်သျှာန်	/t͡sa¹³/
	သေန်ထာန်	/d͡zɒ¹²/
Gan	နာန်ဆာန်	/t͡sʰɑ²⁴/
Hakka	မေအိသေန်	/t͡sʰa¹¹/
	ထံန်ယွာန်	/t͡sʰɑ¹¹/
Cantonese	ဂွမ်ဂျို	/t͡sʰa²¹/
	နာန်နေၚ်	/t͡sʰa²¹/
	ဟံၚ်ကောံ	/t͡sʰa²¹/
Min	သေအ်မိန် (ဟောတ်ကဳယာန်)	/ta³⁵/ /te³⁵/
	ဖှူဂျဝ် (မေန်လ္ပာ်ဗၟံက်)	/ta⁵³/
	ဂျေန်အဝ် (မေန်လ္ပာ်ဗၟံက်သၟဝ်ကျာ)	/ta³³/
	ရှေန်တုံ (တးကြူ)	/te⁵⁵/
	ဟာဲခိုဝ် (ဟာဲနာန်)	/ʔdɛ³¹/

---

• Middle Chinese: drae

Rime
Character	茶
Reading #	1/1
Initial (聲)	澄 (11)
Final (韻)	麻 (98)
Tone (調)	Level (Ø)
Openness (開合)	Open
Division (等)	II
Fanqie	宅加切
Baxter	drae
Reconstructions
Zhengzhang Shangfang	/ɖˠa/
Pan Wuyun	/ɖᵚa/
Shao Rongfen	/ȡa/
Edwin Pulleyblank	/ɖaɨ/
Li Rong	/ȡa/
Wang Li	/ȡa/
Bernhard Karlgren	/ȡʱa/
Expected Mandarin Reflex	chá
Expected Cantonese Reflex	caa4

ဖျေံလဝ်သန္နိဋ္ဌာန်

茶

1. လက်ဖက်။

မဒုင်လွဳစ

• မအရေဝ်ဝေါဟာခေန်ဂျဳဂမၠိုၚ် (茶):
• → ဂျပါန်: 茶(ちゃ) (cha)
• → ကိုဝ်ရဳယျာ: 차 (cha)
• → ကာန်ဒုန်: 嗲
• → သဲၜေါအ်အာနဝ်: tsa
• → ဒျောန်: cha
• → ဒါတ်: thee
• → အၚ်္ဂလိက်: cha, char
• → လာဲ: dhe
• → ခမေန်: តែ (tae)
• → မလေဝ်: ca
• → မလေဝ်: teh
• → မန်ဂဝ်လဳယျာ: цай (caj)
• → ရုဿျှာ: чай (čaj)
• → ပါရှေန်: چا (čâ)

  • • ဟိန္ဒဳ: चाय (cāy), चा (cā)

      အူရဒူ: چای (ćāy)

• → ပဝ်တူဂြဳ: chá
• → သပုၚ်: té
• → သေံ-အခိုက်ကၞာ: *ɟaːᴬ
  • ၜေါအ်ဣ: xaz
  • သေံလဴ: ຊາ (sā)
  • သေံ: ชา (chaa)
  • ဇြုန်: caz
• → တာဂါလံက်: tsaa
• → တိဗိတ်: ཇ
• → ဗဳယေတ်နာမ်:
• → ယဝ်နာဂုနဳ: さー

ဂျပါန်

茶 (cha): a cup of tea.

Kanji in this term
茶
ちゃ ကဆံၚ်အဇာ ၂
kan'yōon

နိရုတ်

ဝေါဟာကၠုၚ်နူ ကြုက်လဒေါဝ် 茶 (MC drae)

ဗွဟ်ရမ္သာင်

• (တဝ်ကဳယျဝ်) ちゃ [chà] (ဟေးဗါန် – [0])
• IPA^(key): [t͡ɕa̠]

နာမ်

茶(ちゃ) (cha) ပု.

1. လက်ဖက်။
2. အရံၚ်ဒမျိုၚ်။

မဒုင်လွဳစ

• → အာဲနု: チャ (ca)
• → နိဖှေတ်: ча (ț’a)
• → ယဝ်နာဂုနဳ: サー (sa:)