ပရာဲ
ဗွဟ်ရမ္သာၚ်
[ပလေဝ်ဒါန်]သမ္ဗန် ၁
[ပလေဝ်ဒါန်]ပရာဲ (parāy) မအရေဝ် မထ္ၜး ဟိုတ်မလောန်ကၠုၚ်လဝ်
- ယွံတေမိ ပရာဲမိလၜဲမတ်၊ ပရာဲမိဇဝေါဝ်ရမတ်၊ ပရာဲမိပတ်သမောဝ်၊ ပရာဲမိဝန်စဝ်၊ ပရာဲမိဇွောဝ်လေၚ် ကဵုနာဲ လတုန်ဝွံ မိဟောမ်အာတုဲတြသွံလေဝ်ကောန် (သကေမ်ဇာတ်တေမိ)။
- ပရာဲအဲသွံ မဂွံဗော်သွး ဒဒိုက်စိုတ်စ္ဍး ယဲဂွံဗၠးအာ။ (လိက်နဲယသမုဒ္ဒြဳ၊ အစွောအ်)
- ပရာဲအဲ မပတၠပညာ သီုလွဳပရာဂှ် လၟုဟ်ဝွံ ဂွံအာစိုပ်ဒတုဲကွေဟ်ရ ဂးတုဲ ဗောဓိသတ် ဍိက် ကဵု တၠ မိပ်စိုတ်ပူမှ် ဝေၚ်ဂြိုၚ်ကြဵုဇာတဴရ။ (သကေမ်ဇာတ်မှုဟ်သဓ)
- ပရာဲအဲပလွဳပရာ ဂိုၚ်နၚ်ဂိုၚ်ဏာ ပၞုက်နၚ် ပၞုက်ဏာ သတ်ဗြဴဂှ် အဲဟွံဂွံစညိ ဂးတုဲ ကၠဵုဂှ် မ္ဒးသ္ၚောမ်စံၚ်တူတဴရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ (သၠပတ်သဗ္ဗပမာ၊ အစွောအ်)
- လၟုဟ်ကောမိ ပိုယ်ညးပိရ၊ နဲတ္ၚေက်ထဝ်ဗၠာဲ လွဳနာဲမှာယ၊ ပရာဲလွဳလွတ် စိုပ်ပြမတ္တ၊ ပရာဲလွုဲပၠန် ဒဵုကောန်လှိၚ်ရ၊ ကောလွဳမိတ်ဂွိုၚ် အိန်နာဲက္ဍိုၚ်မြ၊ ကွေဟ်မံၚ်ပိုၚ်ဟာ နာဲမှာဒေဝ၊ ဒးဇိုန်ကွာဲကဵု တွဵုတဲမာဃ၊ ကောကဵုမှာယ ဇိုန်ကဵုပပိုၚ်၊ အိန်တၠကဍိုၚ် ကွေဟ်မံၚ်ပိုၚ်ဟာ။ (လိက်ကောန်သၟိၚ်ပိ၊ မာံခစုန်အံက်)
ဝေါဟာတၟုပ်
[ပလေဝ်ဒါန်]- ၜိုန် (ṗiun)
သမ္ဗန် ၂
[ပလေဝ်ဒါန်]ပရာဲ (parāy) မအရေဝ် မထ္ၜး ဟိုတ်မလောန်ကၠုၚ်လဝ်
- ကာလဂှ် ဗွဝ်ဒြပ် သီုဖအိုတ် ပရာဲမသီသန်လဝ်ဂှ် လသာလဝ်တုဲ ဒးဗက်အာ ကြဴသၟိၚ်ဂစိုတ် ဖအိုတ်ရ။ (သၠပတ်သဗ္ဗပမာ)
- ဒဒှ်လွဳလဝ် ကောန်ဂၠုထဝ်နှာ၊ ဒဒှ်ဖုံပၠဳ မိလွဳပရာ၊ ပရာဲမိသ္ဍိုက် ယိုက်ဒိုက်ဖဳဒွါ၊ မိဖုံပၠဳဟေၚ် ရိုဟ်တ္ၚဲသေၚ်ဟာ၊ မိအုဲအိက်သၟတ် ပတ်သမောဝ်ကၠာ၊ တူထဝါဲပၠန် ဒှ်ဖုန်သနာ၊ သော်မိသလဲ ဂေက်ဂြဲဟွံညှာ။ (လိက်မဒကောၚ်ပိုန်)
- ပရာဲကၠုၚ်ကဝိုၚ် ပရာဲကၠုၚ် ဒုၚ်ဒဒိုက် တၞဟ်နသၟိက် ကလိဂွံတသိုက် ဗွဲအနာဂတ်ရောၚ် ဟွံသေၚ်ဟာ။ တသ္မာ၊ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ။ တုမှေ သာဓဝေါ၊ ၚ်သာတုဇန် တြုဟ်ဗြဴတအ်ညးဂမၠိုၚ်။ ဓမ္မံ၊ န်ဓရ်၊ သုဏာထ၊ သြဝ်ကလၚ်ပၚ်မှိၚ်အာ ဂတညိပၠန်ရမိဂ္ဂး။ (သၠပတ်မဂ္ဂၚ်ဒ္စာံ၊ သက္ကရာဇ် ၁၂၅၆)။
ဝေါဟာတၟုပ်
[ပလေဝ်ဒါန်]- ၜိုတ် (ṗiut)
တြာဲ
[ပလေဝ်ဒါန်]နာမ်
[ပလေဝ်ဒါန်]ပရာဲ (parāy) အရာမရုဲစှ်လဝ် ပၞောဝ်ကဵု အရာမကၠောန်မာန်၊ မကလိဂွံမာန် ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂှ်။
- သရ အဲဝွံဂှ် နဇြေဟ်ဆုဂှ် ဟွံဂပ်ဂဝ် လအက်ပကီု၊ နပရာဲမဂၠိုၚ် ၜိုန်ပကီုလေဝ် ဟွံဂွံ ဒှ်တသိုက်စိုတ်မွဲလှ်ေဏီရ။ (ဇာတ် ၅၂၆၊ အစွောအ်)။