စၠတ်ထဝ်
ပွံၚ်အက္ခရ် နဲတၞဟ်
[ပလေဝ်ဒါန်]နိရုတ်
[ပလေဝ်ဒါန်]ပ္ဍဲကဵုအဘိဓာန်ဗၟာတြေံမ္ဂး အရေဝ်ဗၟာ လွှတ်တော် ဂှ် ကၠုၚ်နူ အရေဝ်မန် ကၠတ်ထဝ်။ ဆဂး ပ္ဍဲလိက်မန်မ္ဂး သ္ၚိစၠတ်/သ္ၚိကၠတ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ စၠတ် ဂှ် ကၠုၚ်နူ အရေဝ်မန်တြေံ စ္လေစ်။ စ္လေစ် ဂှ် အဓိပ္ပါယ်ဍေဟ် ဆုမပုတ်လဝ် ပကဴနာနာတအ်ရ။ သ္ၚိနန်ဨကရာဇ်ဂှ် သ္ၚိစၠတ် ဗီုဏအ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုၚ်တုဲ ဆက်ပတိုန်စ "သ္ၚိနန်ကၠတ်ထဝ်" ဗီုဏအ်လေဝ် ဂွံဆဵုကေတ်ကီုရ။ ရံၚ်ကဵု မအရေဝ်ဝွံတုဲ တၠပညာတအ် စှ်ေစိုတ် အရေဝ်ဗၟာ "လွှတ်တော်" ဂှ် ကၠုၚ်နူ အရေဝ်မန် "ကၠတ်ထဝ်"။ ဗွဲစၟတ်တုန် အရေဝ်ဗၟာ လွှတ်တော် ဝွံ အရေဝ်ဗၟာ ကဵု အရေဝ်ပျူ ၜါ ဗဂပ်လဝ် အဲမိက်ဂွံဟီုရ။ "လွှတ်" ဂှ် အရေဝ်ဗၟာ တုဲ "တော်" ဂှ် အရေဝ်ပျူရ။ "လွှတ်" ပ္ဍဲအခိုက်ဨကရာဇ်တေအ်ဂှ် ကာလ ဨကရာဇ် ညးပ္တိတ်အသံ၊ ပ္တိတ်သၞောဝ်မ္ဂး ညးတိတ်ကၠုၚ် ဇရေၚ် သ္ၚိစၠတ် ရ။ ပ္ဍဲကဵု အရေဝ်ဗၟာမ္ဂး "လွှတ်တော်မူအခါ" မဂွံအဓိပ္ပါယ် "အခိၚ်ကာလ သၟိၚ်မပတိတ်အသံ"။ ပ္ဍဲအခိၚ်ဂှ်မ္ဂး အမာတ်၊ သကိုပ်ပၞာန်၊ ကေုာံ ဂကောံသၟိၚ်တၠတအ် ကောံကၠုၚ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲကဵု သ္ၚိစၠတ်ဂှ်ရ။ "တော်" ဂှ် အရေဝ်ပျူ၊ မချူဗီုပျူမ္ဂး "ၜံး" မဂွံအဓိပ္ပါယ် "တၠ" ရ။ ၜ ဂှ် ဗွဲစၟတ် ပျူတအ် ဗှ် အတိုၚ်ရမ္သာၚ်မန် ဟွံသေၚ်။ ရမ္သာၚ် မကြပ်ကဵု တ ကဵု ထ ဒှ်မာန်၊ စုတ်လဝ် သၚ်္ကေတ ရမ္သာၚ်ဂၠိၚ် ပ္တိတ်ရမ္သာၚ် တရ် ဒှ်မာန်ရ။ မအရေဝ်ပျူဏအ် ဗၟာတအ် လွဳစလဝ် ဗွဲမလှဲလးရ။ ဥပမာ နေပြည်တော် (ရာဇဌာနဳ) ဒတန်သၟိၚ်တၠမပဒတဴ၊ အမိန့်တော် (အသံပါၚ်သၟိၚ်တၠ)၊ ခမည်းတော် (အပါသၟိၚ်တၠ)၊ မယ်တော် (မိသၟိၚ်တၠ)။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပါလဳမာန်ဂှ် မန်တ္ၚဲဏအ် ကော် ကၠတ်ထဝ်/စၠတ်ထဝ် ဂှ် ၜိုန်ရ ဟွံဗၠေတ်ကီုလေဝ် ဗွဲစၟတ် အသိၚ် ဓယံက် ဝေါဟာရဗၟာ လွှတ်တော် ဓလီုလဝ် ညိညနွံရ။ အတိုၚ်အရေဝ်မန်ဇေတ်တ်မ္ဂး သ္ၚိစၠတ်။
ဗွဟ်ရမ္သာၚ်
[ပလေဝ်ဒါန်]
နာမ်
[ပလေဝ်ဒါန်]- စၠတ်ထဝ် (clat-thaw)
- ဒၞာဲဒတန် ညးစၞးညးဍုၚ်ကွာန် (ဝါ) ညးမကလိဂွံအခေါၚ် ပ္တန်သၞောတ်တအ် သွက်ဂွံချပ်ဂၞန် ကိစ္စပတန်သၞောဝ်ဥပဒေ။
ဝေါဟာတၟုပ်
[ပလေဝ်ဒါန်]ဝေါဟာလွာ
[ပလေဝ်ဒါန်]- စၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုၚ် (clatthawkminḍuṅ)
- စၠတ်ထဝ်ကောန်ဂကူ (clatthawkongakū)
- စၠတ်ထဝ်ညးဍုၚ်ကွာန် (clatthawñaḥḍuṅkwān)
တြာဲ
[ပလေဝ်ဒါန်]- အၚ်္ဂလိက် parliament
- ဗၟာ လွှတ်တော် (hlwattau)